Praktijkcasus: Waterinfiltratie in een nieuw aangelegde kelderbak
Aanleiding en onderzoeksvraag
Aanleiding
Een bestaand souterrain werd verbouwd tot een bruikbare woonruimte. Omdat de eigenaren bekend waren met wateroverlast na zware regenval, was expliciet een waterdichte kelderbak ontworpen. Na de verbouwing trad in een natte periode toch water binnen en ontstond schade aan wanden en betimmeringen.
Bestaande situatie en ontwerp
Het souterrain had oorspronkelijk een vloer met een vlijlaag van bakstenen en een zandcementdekvloer. Een eerder constructeursadvies wees op een kleiachtige bodem, mogelijke hoge grondwaterstanden en de noodzaak van een waterdichte betonbak. Het constructieve ontwerp voorzag in een betonnen vloer met een opstaande betonbalk of randbalk die in één doorgaande stortgang zouden worden uitgevoerd. Door vloer en balk gelijktijdig te storten, zou op deze aansluiting geen stortnaad ontstaan. De constructietekening toont de beoogde doorsnede van de vloer en de opstand.
Onderzoek en werkwijze
Onderzoek ter plaatse
Bij een inspectie zijn de kelder en de zichtbare schade onderzocht. Voor nader onderzoek zijn delen van de betimmering bij een opstand verwijderd, is plaatselijk de dekvloer opengelegd en is een gedeelte van de achterwand bij de keuken geopend. Ook de pomp in de pompput voor hemelwater uit de afvoergoot werd getest.
Bevindingen en aandachtspunten
Uitsluiten van andere waterwegen
Visuele inspectie en vochtmetingen wezen er volgens het rapport niet op dat water over de opstand of randbalk bij de rechter bouwmuur was gekomen. Ook bij de achtergevel werd geen waterpassage over de bovenkant van de opstand vastgesteld. De klokpomp bleek bij de test naar behoren te functioneren.
Vastgestelde intredeplaats
Bij het plaatselijk openen van de constructie werd de waterintrede gelokaliseerd bij de aansluiting tussen de betonvloer en de opstaande betonbalk. De vloer en de opstand bleken, in afwijking van het ontwerp, in twee afzonderlijke stortgangen te zijn uitgevoerd. Daardoor ontstond een stortnaad. Omdat in deze stortnaad geen kimstrook of gelijkwaardige waterkerende voorziening was aangebracht, vormde de naad een doorgang voor water. De lekkage werd daarmee toegeschreven aan de niet-waterdicht uitgevoerde stortnaad tussen vloer en opstand, en niet aan een overstroming over de bovenzijde van de balk of aan de geteste pomp.
Schade en herstelrichting
De zichtbare gevolgschade bestond hoofdzakelijk uit aantasting van wanden en betimmeringen. Een duurzaam herstel moet de waterdoorlatende stortnaad tussen de betonvloer en de opstaande betonbalk blijvend afdichten, met een technisch passende herstelmethode voor de aanwezige constructie en waterbelasting. Alleen de zichtbare vocht- of afwerkingsschade herstellen neemt de lekkageoorzaak niet weg. Pas na het stoppen van de waterintrede kunnen de noodzakelijke droog- en afbouwwerkzaamheden verantwoord worden bepaald.
Wat deze casus laat zien
Deze casus laat zien hoe een afwijking tussen ontwerp en uitvoering rechtstreeks tot lekkage kan leiden. Een monolithisch ontworpen aansluiting tussen vloer en opstand werd in twee delen gestort, zonder waterkerende kimstrook in de ontstane stortnaad. Door de constructie plaatselijk te openen kon de werkelijke waterweg worden vastgesteld en de herstelopgave op de stortnaad worden gericht.
Constructietekening en foto’s van het onderzoek
De schadeoorzaak is een uitvoeringsfout: in afwijking van het ontwerp zijn de betonvloer en de opstaande betonbalk in twee afzonderlijke stortgangen uitgevoerd. De daardoor ontstane stortnaad is zonder kimstrook of gelijkwaardige waterkering uitgevoerd. Via deze niet-waterdichte stortnaad kon water de kelder binnendringen.
Wilt u een vergelijkbare situatie laten beoordelen? Lees meer over bouwgebreken en lekkage door uitvoeringsfouten laten beoordelen.