Partijdeskundige en deskundigenbericht

Een partijdeskundige wordt door een partij ingeschakeld om technische vragen te onderzoeken. Een gerechtelijke deskundige wordt door de rechter benoemd. Beide kunnen bouwkundige onderwerpen beoordelen, maar hun opdracht, positie en de toepasselijke procedure verschillen.

Voor een bruikbaar rapport moet de onderzoeksvraag aansluiten op het dossier. De deskundige onderzoekt technische feiten en verbanden; de advocaat of rechtsbijstandverlener bepaalt welke juridische vragen en processtappen relevant zijn.

Overleg over een technische vraagstelling

De rol van de partijdeskundige

De partijdeskundige kan bestaande stukken beoordelen, een inspectie uitvoeren of reageren op een ander rapport binnen de afgesproken opdracht. Het rapport moet aangeven van wie de opdracht komt en welke informatie is gebruikt. Het betalen van het onderzoek geeft de opdrachtgever geen recht op een vooraf gewenste technische conclusie.

Een partijrapport wordt overtuigender door een heldere vraagstelling, navolgbare bevindingen en een expliciete behandeling van beperkingen. Het rapport moet ook begrijpelijk zijn voor een lezer die het dossier niet van de opdrachtgever heeft gehoord.

De door de rechter benoemde deskundige

De bewijsrechtwijziging die op 1 januari 2025 in werking trad, plaatst de regeling voor het gerechtelijke deskundigenbericht bij artikel 186 en volgende Rv. De rechter bepaalt de onderzoekspunten en benoemt de deskundige na overleg met partijen. Artikel 187 behandelt onder meer begroting en voorschot van de kosten.

Voor voorlopige bewijsverrichtingen geldt de regeling van artikel 196 en volgende Rv. Of die route bij een dossier past, wordt juridisch beoordeeld. Houd bovendien rekening met toepasselijk overgangsrecht bij oudere procedures. De vroegere verwijzing naar artikel 194 Rv mag niet zonder controle als actuele regeling voor ieder deskundigenbericht worden gebruikt.

Een kandidaatregistratie bij het NIVRE is geen benoeming door een rechter en bewijst geen LRGD- of NRGD-inschrijving. Op deze pagina worden dergelijke registraties of benoemingen niet als bestaande kwalificatie van Schippers Bouwconsult opgevoerd.

Onderzoekbare vragen formuleren

Een technische vraag kan gaan over een aangetroffen afwijking, een mogelijke oorzaak, de betekenis van een norm of een passend herstel. Vermijd een vraag die alleen vraagt om bevestiging van aansprakelijkheid of om het weerleggen van een wederpartij. Dat zijn geen zelfstandige technische uitgangspunten.

Beschrijf welk onderdeel en welke periode worden onderzocht en welke stukken beschikbaar zijn. Als een conclusie ook een berekening of een niet zichtbare constructie vereist, moet de benodigde specialistische inzet worden besproken.

Informatie van partijen

Een rapport moet mededelingen van partijen onderscheiden van eigen waarnemingen. Stukken horen voldoende identificeerbaar te zijn: een datum, versie, herkomst en relevante bijlage helpen om de onderbouwing te controleren. Een onvolledige selectie kan tot een verkeerd beeld van de discussie leiden.

Bij een gerechtelijke opdracht gelden de aanwijzingen van de rechter en de toepasselijke procesregels. Bij een partijopdracht worden de aanpak, toegang en eventuele betrokkenheid van andere partijen vooraf afgestemd. Laat uw jurist beoordelen welke keuzes in de procedure passend zijn.

Reageren op een concept of tegenrapport

Een inhoudelijke reactie benoemt de concrete passage, het gebruikte uitgangspunt of de ontbrekende informatie. Voeg waar mogelijk de onderliggende stukken toe. Een verschil in eindconclusie is op zichzelf nog geen weerlegging van een meting of waarneming.

Als nieuwe informatie een andere conclusie ondersteunt, moet een deskundige die informatie serieus beoordelen. De deskundige hoort ook aan te geven wanneer een bezwaar buiten de afgesproken onderzoeksvraag valt of aanvullend onderzoek vereist.

Een rapport laten aansluiten op een procedure

Bespreek de technische onderzoeksvragen tijdig met uw advocaat of rechtsbijstandverlener. Geef aan of het rapport bedoeld is voor overleg, een reactie, arbitrage of een gerechtelijke procedure. De aanwezigheid van een rapport geeft geen garantie dat een bepaalde procesroute openstaat of dat de rechter de conclusie volgt.

De benoeming van een gerechtelijke deskundige, de waardering van het bewijs en de kostenbeslissing blijven onderdeel van de juridische procedure. Schippers Bouwconsult kan de besproken technische opdracht uitvoeren of de mogelijkheden daarvoor toelichten; een gerechtelijke benoeming wordt niet gegarandeerd.

Veelgestelde vragen

Is een partijdeskundige per definitie niet onafhankelijk?

De deskundige werkt in opdracht van een partij, maar moet de technische informatie zelfstandig en controleerbaar beoordelen. De opdracht en eventuele relevante betrokkenheid moeten herkenbaar zijn.

Kan ik zelf bepalen wie de rechter benoemt?

Partijen kunnen bij de benoeming worden betrokken, maar de rechter beslist volgens de toepasselijke procedure. Een voorgestelde naam is geen benoemingsgarantie.

Welk artikel gaat nu over een gerechtelijk deskundigenbericht?

In het bewijsrecht dat vanaf 1 januari 2025 in werking trad, staat de regeling bij artikel 186 en volgende Rv. Bij oudere procedures moet het overgangsrecht worden beoordeeld.

Is een NIVRE-registratie hetzelfde als LRGD of NRGD?

Nee. Dit zijn verschillende registraties en rollen. Een vermelding in het ene register mag niet worden gebruikt als bewijs van een vermelding in een ander register.

Verder lezen

Bronnen en onderbouwing

Voorwaarden en beroepsregels bij expertise

Voor schade-expertise en contra-expertise zijn de NIVRE-leveringsvoorwaarden van 1 oktober 2022 van toepassing, zoals vastgelegd in artikel 1.4 van onze algemene leveringsvoorwaarden. Bij strijdigheid gaan de NIVRE-voorwaarden voor. Individuele afspraken en dwingende consumentenrechten blijven voorgaan.

Bekijk de NIVRE-leveringsvoorwaarden. Raadpleeg daarnaast de NIVRE Gedragsregels. Laat vóór het geven van de opdracht vastleggen welke dienst wordt uitgevoerd, welke voorwaarden gelden en hoe u die kunt lezen en bewaren.

Aanvullende bron: NIVRE-leveringsvoorwaarden, 1 oktober 2022.